Ενότητα 11 & 12, Β Γυμνασίου Αρχαία, Προστακτική ε.φ. (θεωρία)

 

 Προστακτική ε.φ. (θεωρία)

Ø  Η προστακτική δεν έχει α΄ ενικό και α΄ πληθυντικό.

Ø  Προστακτική σχηματίζουν μόνο οι χρόνοι του Ενεστώτα, Αορίστου και Παρακειμένου.

Ø  Άρνηση: μη.

Ενεστώτας	Αόριστος	Παρακείμενος
¾	¾	¾
Λῦε	Λῦσον	Λελευκώς ἲσθι
Λυέτω	Λυσάτω	Λελυκώς ἒστω
¾	¾	¾
Λύετε	Λύσατε	Λελυκότες ἒστε
Λυόντων/λυέτωσαν	Λυσάντων/λυσάτωσαν	Λελυκότες ἒστων/ἒστωσαν

 

Παρατηρήσεις

·         Η προστακτική, ευκτική και υποτακτική Αορίστου δε δέχεται αύξηση.

·         Ο Αόριστος στην προστακτική παρουσιάζει τον χρονικό χαρακτήρα -σ (χαρακτηριστικό του μέλλοντα).

·         Το χαρακτηριστικό φωνήεν της προστακτικής Αορίστου είναι το -α.

·         Η προστακτική παρακειμένου των βαρύτονων ρημάτων (που δεν τονίζονται στη λήγουσα) σχηματίζονται περιφραστικά, από την ενεργητική μετοχή παρακειμένου του ρήματος και την προστακτική ενεστώτα του ρήματος εἰμί.

Κλίση προστακτικής εἰμί
Α ενικό	¾
Β ενικό	ἲσθι
Γ ενικό	ἒστω
Α πληθυντικό	¾
Β πληθυντικό	ἒστε
Γ πληθυντικό	ἒστων/ἒστωσαν

 

Σημασίες & χρήσεις

Η προστακτική συναντάται σε κύριες προτάσεις και μπορεί να δηλώνει:

v  Προσταγή/προτροπή: συχνά προτάσσονται τα ἒγε, ἲθι, ἂγετε, ἲτε

v  Απαγόρευση/αποτροπή: άρνηση μή

v  Συγκατάθεση/παραχώρηση

v  Ευχή/κατάρα

v  Συμβουλή

v  Δέηση/παράκληση

                                                                  © Δρακόπουλος Κωνσταντίνος